فیزیوتراپی کمر و گردن
درمان کمردرد و گردن درد؛ راهکارهای مؤثر و علمی
کمردرد و گردن درد از شایعترین مشکلات اسکلتی-عضلانی است که میلیونها نفر را در سراسر جهان دچار مشکل کرده است. مهم ترین علت ایجاد درد کمر و گردن شامل سبک زندگی بی تحرک و ضعف عضلات، آسیب های ناشی از فعالیت های شغلی، ژنتیک، بیماری های زمینه ای و … است. خوشبختانه در بیشتر موارد با انجام درمان های غیرجراحی و محافظه کارانه، میتوان کمردرد و گردن درد را برطرف کرد.
علتهای شایع کمردرد و گردن درد
کمردرد و گردن درد ممکن است به دلایل مختلفی ایجاد شوند، از جمله:
- وضعیت نامناسب بدن هنگام نشستن یا ایستادن
- ضعف عضلانی
- آسیبهای ورزشی یا شغلی
- صدمه به دیسک
- آرتروز و تغییرات تخریبی در ستون فقرات به علت افزایش سن
- استرس و تنشهای عضلانی
- بیماری های زمینه ای مثل روماتیسم مفصلی
در بسیاری از موارد با اصلاح سبک زندگی، تقویت عضلات و استراحت میتوان کمردرد و گردن درد را به طور کامل درمان کرد.
بهترین روشهای درمان کمردرد و گردن درد
درمان های محافظه کارانه و غیرجراحی همواره اولین قدم برای درمان انواع اختلالات عضلانی اسکلتی مثل کمردرد و گردن درد است. این درمان ها، ساده، ارزان، در دسترس و با کمترین عوارض جانبی است. در راس درمان های غیرجراحی کمردرد و گردن درد، فیزیوتراپی قرار دارد.
فیزیوتراپی، موثرترین درمان برای کمردرد و گردن درد
فیزیوتراپی مجموعه از مداخلاتی است که با استفاده از دستگاه های مختلف، تمرینات ورزشی، مانورهای حرکتی و دستی و… میتواند باعث درمان موثر کمردرد و گردن درد شود.
مراحل انجام فیزیوتراپی برای کمردرد و گردن درد
ابتدا فیزیوتراپیست تاریخچه ی درد را پرس و جو می کند و بیمار با دادن اطلاعات دقیق از نحوه ی ایجاد و رفتار دردش، اولین قدم را در راه درمان بر می دارد. سپس فیزیوتراپیست معاینه ی بالینی را انجام میدهد و تست های تشخیصی مختلف را برای یافتن منشا درد اجرا می کند. عکسهای رادیوگرافی، MRI، آزمایش ها و سایر مدارک پاراکلینیک شما را به دقت بررسی می کند. در نهایت با تشخیص دقیق مشکل شما، برنامه ی درمانی برای شما می ریزد. لازم به ذکر است که برنامه ی درمانی فیزیوتراپی برای هر بیماری منحصر به فرد است که با بیمار دیگری متفاوت است.
آموزش و اصلاح سبک زندگی
از آنجایی که رفتارهای ما حین فعالیت های روزمره ی شغلی و زندگی نقش مهمی در ایجاد و تداوم درد دارد، به همین دلیل فیزیوتراپیست ها با آموزش نکات مهم در مورد عوامل تشدید کننده ی مشکل فرد، به آنها کمک میکنند که برای درمان به خود کمک کنند. برای مثال آموزش نحوه ی نشستن، ایستادن و خوابیدن به گونه ای که کمترین فشار به مهره های کمری و گردنی فرد وارد شود، از جمله مواردی است که به بیمار حین فیزیوتراپی آموزش داده می شود.
مزایای مراجعه زودهنگام به فیزیوتراپی
- کاهش سریعتر درد
- پیشگیری از مزمن شدن علائم
- کاهش نیاز به دارو و کاهش عوارض ناشی از آن
- بهبود حرکت و عملکرد روزانه
- بازگشت سریعتر به کار و فعالیتهای ورزشی
- آموزش راهکارهای پیشگیری از عود مجدد درد
هرچه درمان در مراحل اولیه آغاز شود، معمولاً نتایج بهتر و سریعتری حاصل خواهد شد. به همین دلیل توصیه میشود دردهای مداوم یا عودکننده گردن و کمر را نادیده نگیرید و برای ارزیابی و درمان مناسب به فیزیوتراپیست مراجعه کنید.
انواع مداخلات فیزیوتراپی در درمان کمردرد و گردن درد
مداخلات فیزیوتراپی به استفاده از دستگاه ها، تمرینات ورزشی، درمان های دستی و طب سوزنی تقسیم می شود.
انواع دستگاه های فیزیوتراپی در درمان کمردرد و گردن درد
دستگاه های فیزیوتراپی با کاهش التهاب و درد، افزایش جریان خون و سرعت ترمیم بافتی، بهبود اسپاسم عضلانی و تسریع روند ریکاوری بدن به افراد کمک میکنند تا از گردن درد و کمردرد نجات پیدا کنند. لازم به ذکر است که اگر این دستگاه ها توسط متخصص استفاده شود هیچگونه ضرری برای بدن ندارد.
دستگاه های مورد استفاده فیزیوتراپی برای کمردرد و گردن درد شامل موارد زیر است:
- دستگاه استیمولاتور که باعث تحریک عصب از راه پوست می شود.(TENS)
- گرمادرمانی با استفاده از هات چک و امواج مادون قرمز(IR)
- سرما درمانی در موارد حاد با استفاده از پک های یخ
- دستگاه اولتراسوند یا US
- دستگاه لیزردرمانی که به دو دسته ی لیزر پرتوان و کم توان تقسیم می شود.
- دستگاه شاک ویو (Shock wave)
- دستگاه تکار (Tecar)
- دستگاه مگنت یا مغناطیس درمانی
- دستگاه پلاسما درمانی
- دستگاه ترکشن یا کشش ستون فقرات
و …
لازم به ذکر است که اینکه کدام دستگاه برای درد شما مفید است توسط فیزیوتراپیست و پس از معاینه ی بالینی مشخص می شود.
تمرینات ورزشی برای کمردرد و گردن درد
تمرین درمان یکی از مهمترین اجزای درمان کمردرد و گردن درد در فیزیوتراپی است که در واقع بدون وجود آن درمان کامل به هیچ عنوان امکان پذیر نیست. تمرین درمانی با توجه به مشکل شما توسط فیزیوتراپیست تجویز می شود و باعث تقویت عضلانی، کشش بافتی و جلوگیری از عود مجدد درد می شود.
تمرین درمانی در کمردرد و گردن درد شامل موارد زیر است:
- تمرینات قدرتی و تقویتی
- تمرینات کششی
- تمرینات مک کنزی
- تمرینات ویلیامز
- تمرینات حس عمقی و کنترل حرکت
- تمرینات ایزومتریک و ایزوتونیک
- تمرینات هوازی
- تمرینات اصلاح پوسچر
و …
درمان های دستی برای کمردرد و گردن درد
درمان های دستی یا منوال تراپی شاخه ای از فیزیوتراپی است که با دست فیزیوتراپیست انجام می شود و هدف آن بهبود اصلاح راستای مفاصل، کاهش درد و اسپاسم، بهبود دامنه ی حرکتی و عملکرد است. اینکه کدام تکنیک درمانی دستی برای درمان شما مناسب است بسته به نظر فیزیوتراپیست شما دارد.
انواع تکنیک های مورد استفاده ی دستی برای کمردرد و گردن درد شامل موارد زیر است:
- تکنیک های موبیلیزیشن و منیپولیشن ستون فقرات
- آزادسازی بافت نرم
- آزادسازی فاشیا (مایوفاشیال ریلیز)
- استفاده از ابزار های کمکی مثل گراستون و ماساژگان ها
- تکنیک های ماساژ سطحی و عمقی
- کاپینگ تراپی و بادکش درمانی
- تریگرپوینت ریلیز تراپی
- استفاده از تکنیک های PNF، استرین کانتراسترین
و …
طب سوزنی برای درمان کمردرد و گردن درد
طب سوزنی(آکوپانچر) و یا سوزن خشک برای کاهش درد، افزایش جریان خون و رفع اسپاسم ها وگرفتگی های عضلانی در بیماران مبتلا به کمردرد و گردن درد تاثیرات مفیدی دارد. انجام این تکنیک بسیار تخصصی است و نیازمند مهارت و دانش کافی دارد و فقط باید توسط فیزیوتراپیستی که دوره های مربوط به این موضوع را گذرانده است انجام گیرد.
جمع بندی
مهمترین و موثرترین درمان برای کمردرد و گردن درد فیزیوتراپی است. اینکه چه مداخلاتی در فیزیوتراپی برای شما مناسب است پس از معاینه ی فیزیکی توسط فیزیوتراپیست مشخص می شود.
سوالات متداول درباره فیزیوتراپی کمر
آیا نشستن طولانیمدت باعث کمردرد میشود؟
نشستن طولانیمدت، بهویژه با وضعیت نامناسب بدن، یکی از عوامل مهم ایجاد کمردرد است. تغییر وضعیت، استراحتهای کوتاه و انجام تمرینات کششی میتواند به پیشگیری از این مشکل کمک کند.
بهترین حالت خواب برای کمردرد چیست؟
خوابیدن به پهلو با یک بالش بین زانوها بهترین حالت خوابیدن است. اگر به پشت یا طاقباز میخوابید یک بالشت زیر زانوها و اگر دمر میخوابید یک بالشت زیر شکم قرار دهید تا فشار کمتری به مهره های کمری وارد شود.
آیا اضافه وزن باعث کمردرد میشود؟
بله. اضافه وزن میتواند فشار بیشتری به ستون فقرات و مفاصل وارد کند و خطر کمردرد را افزایش دهد.
آیا پیادهروی برای کمردرد مفید است؟
پیادهروی یکی از سادهترین و مؤثرترین فعالیتها برای بسیاری از بیماران مبتلا به کمردرد محسوب میشود و میتواند به بهبود عملکرد و کاهش درد کمک کند. ولی اگر با پیاده روی حتی با مدت زمان کوتاه درد شما شروع می شود این فعالیت را متوقف کرده و با پزشک یا فیزیوتراپیست خود مشورت کنید.
آیا درد کمر همیشه به علت دیسک است؟
خیر. بسیاری از موارد کمردرد ناشی از عضلات، مفاصل، رباطها، وضعیت نامناسب بدن یا عوامل دیگر هستند و ارتباطی با دیسک ندارند.
آیا بلند کردن اجسام سنگین باعث آسیب به کمر میشود؟
بلند کردن اجسام با تکنیک نامناسب میتواند خطر آسیب را افزایش دهد. یادگیری روش صحیح بلند کردن اجسام برای محافظت از ستون فقرات اهمیت زیادی دارد.
آیا کمردرد در دوران بارداری طبیعی است؟
کمردرد در دوران بارداری شایع است و به علت تغییرات هورمونی، افزایش وزن و تغییر مرکز ثقل بدن ایجاد میشود. فیزیوتراپی میتواند به کنترل این علائم کمک کند.
آیا هر درد سیاتیکی به معنای دیسک کمر است؟
خیر. اگرچه فتق دیسک یکی از علل شایع درد سیاتیکی است، اما عوامل دیگری نیز میتوانند باعث تحریک عصب سیاتیک شوند.
آیا کمردرد میتواند باعث درد پا شود؟
بله. درگیری برخی اعصاب کمری ممکن است باعث انتشار درد، گزگز یا بیحسی به پاها شود. عموما هرچه مشکل و درد فرد بیشتر شده باشد درد از کمر به پاها گسترش می یابد. در موارد شدید مشکلات کمری ممکن است فرد هیچ کمردردی نداشته باشد و صرفا از احساس درد و ضعف در پاها شکایت کند.
سوالات متداول درباره فیزیوتراپی گردن
آیا استفاده زیاد از موبایل و کامپیوتر باعث گردن درد میشود؟
بله. خم کردن طولانیمدت سر هنگام استفاده از تلفن همراه و یا کامپیوتر و لپ تاپ میتواند فشار زیادی به مهرهها و عضلات گردن وارد کند و باعث بروز یا تشدید گردن درد شود. بهتر است ارگونومی مناسب و نحوه ی نشستن و کار با کامپیوتر و موبایل را از فیزیوتراپیست خود جویا شوید و رعایت کنید.
بهترین حالت خواب برای گردن درد چیست؟
استفاده از بالش مناسب که انحنای طبیعی گردن را حفظ کند و پرهیز از خوابیدن روی شکم معمولاً به کاهش گردن درد کمک میکند.
آیا درد گردن میتواند باعث سردرد شود؟
بله. برخی سردردها منشأ گردنی دارند و به دلیل اختلالات مفاصل، عضلات یا وضعیت نامناسب گردن ایجاد میشوند که به آن ها سردردهای گردنی یا سرویکوژنیک می گویند. درمان برای مفاصل گردن می تواند به صورت موثری این سردرد هارا درمان کند.
آیا درد گردن میتواند باعث سرگیجه شود؟
بله. برخی اختلالات گردن ممکن است با احساس سرگیجه یا عدم تعادل همراه باشند. البته سرگیجه علل مختلفی دارد و برای تشخیص دقیق باید ارزیابی تخصصی انجام شود.
آیا بالش طبی گردن درد را درمان میکند؟
بالش مناسب میتواند کیفیت خواب و وضعیت گردن را بهبود بخشد، اما به تنهایی درمانکننده گردن درد نیست.
آیا گردن درد میتواند به شانهها انتشار پیدا کند؟
بله. بسیاری از مشکلات گردنی میتوانند باعث درد در ناحیه شانه، بین کتفها یا بازو و حتی مچ دست و انگشتان شوند.
آیا مشکلات گردن میتواند باعث بیحسی انگشتان شود؟
بله. در برخی موارد، فشار روی ریشههای عصبی گردن میتواند باعث بیحسی، گزگز یا ضعف در دست و انگشتان شود.
سوالات متداول درباره روند فیزیوتراپی
چند جلسه فیزیوتراپی برای کمردرد و گردن درد من کافی ست؟
اینکه شما به چند جلسه فیزیوتراپی برای درمان نیاز دارید به عوامل مختلفی بستگی دارد. مثلا هرچی شدت درد شما بیشتر باشد و درد شما مزمن تر باشد احتمالا به جلسات بیشتری برای درمان نیاز دارید. واقعیت این است که درمان های تک جلسه ای و آنی که اینروزها برای درمان کمردرد و گردن درد به صورت گسترده ای تبلیغ می شود، کارایی کافی نداشته و حتی میتواند خطرات جبران ناپذیری برای ستون فقرات شما به ارمغان بیاورد. برای اطلاع از این موضوع که به چند جلسه درمان نیاز دارید می توانید با ما در ارتباط باشید.
چه موقع برای درمان کمردرد و گردن درد به پزشک مراجعه کنم؟
اگر کمردرد و گردن دردی دردی دارید که بیشتر از دو هفته ادامه پیدا کرده است و هنوز بهبود پیدا نکرده است باید علت درد بررسی شود و در صورت نیاز فیزیوتراپی تجویز شود. دقت کنید که در صورت داشتن علائم زیربه همراه کمردرد و گردن درد به صورت اورژانسی به پزشک مراجعه کنید:
- ضعف عضلانی قابل توجه در دست یا پا
- بیحسی گسترده یا پیشرونده در دست و پا
- اختلال در کنترل ادرار یا مدفوع
- درد شدید که پس از ضربه یا تصادف ایجاد شده باشد
- تب، کاهش وزن غیرقابل توجیه یا درد شبانه مداوم
- دردی که با مسکن و داروهای ضد درد تخفیف پیدا نکند.
چه موقع کمردرد یا گردن درد نیاز به جراحی دارد؟
در اکثر موارد کمردرد و گردن درد نیاز به جراحی ندارد و با درمان های محافظه کارانه مثل استراحت، فیزیوتراپی و تمرین درمانی بهبود پیدا میکند اما در صورت داشتن علائم زیر احتمالا بیمار نیاز به جراحی دارد:
- ضعف پیشرونده ی عضلانی که نشانه ی آسیب و تخریب عصب است
- اختلال و در کنترل ادرار یا مدفوع و یا تکرر ادراری که همراه با کمردرد ایجاد شده است.
- اختلال در تعادل و راه رفتن
- عدم توانایی راه رفتن روی پنجه یا پاشنه
- درد شدید و مقاوم به درمان که به درمان های غیرجراحی پاسخگو نبوده است.
- ناپایداری های ستون فقرات مثلا شکستگی ها یا برخی از سرخوردگی های مهره ها
آیا بستن کمربند یا گردنبندهای طبی برای درمان درهای ستون فقرات مفید است؟
به طور کلی استفاده از کمربند و گردنبندهای طبی تنها در زمان هایی که درد حاد است و به تازگی ایجاد شده است به صورت محدود و به صورت چند هفته توصیه می شود. استفاده ی طولانی مدت از این ابزارها در دراز مدت باعث ضعف عضلانی و افزایش مشکل و درد فرد می شود. به صورت خودسرانه و طولانی مدت بدون تجویز پزشک از این کمربندها و گردن بندها استفاده نکنید. البته در برخی از موارد پس از جراحی های ستون فقرات پزشک ممکن است برای چندین ماه استفاده از این کمربندها را به بیمار توصیه کند.
آیا استراحت برای کمردرد و گردن درد مفید است؟
استراحت کوتاهمدت ممکن است در روزهای ابتدایی درد کمککننده باشد، اما استراحت طولانیمدت معمولاً باعث ضعف عضلات و طولانی شدن روند بهبودی میشود. در بیشتر موارد، حفظ فعالیتهای روزمره در حد تحمل توصیه میشود. استراحت مطلق عموما توصیه نمی شود.
آیا MRI برای همه بیماران مبتلا به کمردرد و گردن درد لازم است؟
خیر. در بسیاری از موارد، تشخیص با شرح حال و معاینه بالینی امکانپذیر است و نیازی به تصویربرداری وجود ندارد. MRI معمولاً در موارد خاص و بنا به تشخیص پزشک درخواست میشود.
آیا دردی که به دست یا پا انتشار پیدا میکند خطرناک است؟
انتشار درد به دست یا پا میتواند نشانه درگیری ریشههای عصبی باشد. در صورت همراهی با بیحسی، گزگز یا ضعف عضلانی، مراجعه به پزشک یا فیزیوتراپیست ضروری است.
آیا صدا دادن گردن یا کمر خطرناک است؟
در بیشتر موارد صدا دادن مفاصل گردن و کمر به تنهایی نشانه بیماری خطرناک نیست ولی اگر صدای های مفصلی همراه با درد، محدودیت حرکتی یا علائم عصبی باشد، بهتر است توسط متخصص بررسی شود.
آیا اضافه وزن باعث کمردرد میشود؟
بله. اضافه وزن میتواند فشار بیشتری به ستون فقرات و مفاصل وارد کند و خطر کمردرد را افزایش دهد.
سرما یا گرما کدام برای درد بهتر است؟
در مراحل اولیه آسیب، سرما میتواند به کاهش التهاب کمک کند. در دردهای مزمن و گرفتگیهای عضلانی، گرما معمولاً باعث کاهش تنش عضلات و احساس راحتی بیشتر میشود.
آیا استرس میتواند باعث کمردرد و گردن درد شود؟
بله. استرس و اضطراب میتوانند باعث افزایش تنش عضلات گردن، شانه و کمر شده و شدت درد را افزایش دهند.
آیا کیف سنگین باعث کمردرد و گردن درد میشود؟
بله. حمل کیفهای سنگین، بهخصوص روی یک شانه، میتواند فشار نامتقارن به ستون فقرات وارد کند و باعث درد شود.
آیا فیزیوتراپی برای کمردرد و گردن درد دردناک است؟
اکثر روشهای فیزیوتراپی دردناک نیستند. ممکن است برخی تمرینات یا تکنیکهای درمانی باعث احساس ناراحتی خفیف و موقتی شوند، اما هدف اصلی فیزیوتراپی کاهش درد و بهبود عملکرد است. در صورت داشتن درد حین انجام مداخلات فیزیوتراپی، حتما فیزیوتراپیست خود را از این موضوع آگاه کنید
بعد از بهبود درد، آیا باید تمرینات را ادامه داد؟
بله. ادامه تمرینات تجویز شده میتواند از بازگشت مجدد درد جلوگیری کرده و سلامت ستون فقرات را حفظ کند. اینکه چندماه باید تمرینات را ادامه دهید به نوع مشکل شما و نظر فیزیوتراپیست مربوطه دارد. در برخی از موارد درمان کامل ممکن است در طی شش ماه با انجام مستمر تمرینات حاصل شود.
آیا MRI شدت درد را نشان میدهد؟
خیر. شدت درد همیشه با یافتههای MRI ارتباط مستقیم ندارد. برخی افراد با تغییرات قابل توجه در MRI هیچ دردی ندارند و برخی دیگر با تغییرات خفیف درد زیادی را تجربه میکنند. معاینات بالینی و علائم فرد مهم تر از عکس های MRI است.
آیا ورزش بدنسازی برای افراد مبتلا به کمردرد یا گردن درد ممنوع است؟
خیر. بسیاری از افراد مبتلا به کمردرد یا گردن درد میتوانند با برنامه مناسب و تحت نظر متخصص به تمرینات بدنسازی ادامه دهند یا پس از درمان به آن بازگردند ولی اگر درد حادی را در کمر یا گردن خود تجربه کرده اید بهتر است ابتدا آن را درمان کرده و سپس به فعالیت های ورزشی خود ادامه دهید. میتوانید برنامه ی تمرینی خود را با فیزیوتراپیست خود چک کنید تا آسیب زننده نباشد.
آیا رانندگی طولانی باعث کمردرد یا گردن درد میشود؟
بله. نشستن طولانیمدت، لرزش خودرو و وضعیت نامناسب نشستن میتواند موجب درد یا تشدید علائم کمردرد و یا گردن درد شود. اگر دچار دردهای حاد ستون فقرات شده اید برای مدتی زمان رانندگی خود را محدود کنید.
مطالب مرتبط
آسیبهای ورزشی شانه ممکن است باعث درد و محدودیت حرکتی شوند. در این شرایط، فیزیوتراپی شانه میتواند به بهبود عملکرد و کاهش علائم کمک کند.
اگر کمردرد شما در اثر فعالیت ورزشی یا آسیب حین ورزش ایجاد شده است، میتوانید درباره آسیبهای ورزشی و روشهای فیزیوتراپی آن بیشتر بخوانید.
برای مشاهده سایر خدمات و روشهای درمانی، به صفحه خدمات فیزیوتراپی مراجعه کنید.
